سيد محمد جزائري
114
نابغه فقه وحديث ، سيد نعمت الله جزائري
فائدهاى مربوط به كلمهاى بيان كرده آنگاه گفته « يكى از مشايخ من بر اين مطلب اعتراض كرده كه در كتاب مشكلات المسائل مذكور است و در آن كتاب جمع نمودهام مناظراتى را كه بين بصريين و كوفيين بوده » . متأسفانه نسخه اين كتاب ديده نشده و در شرح حال سيد نيز مذكور نيست . 37 - مفتاح اللبيب : شرحى است بسيار ارزنده بر تهذيب شيخ بهائى ( 1 ) در
--> بهاء الدين محمد بن حسين بن عبد الصمد معروف به شيخ بهائى نابغه زمان واعجوبه دوران جامع علوم وحاوى فنون عديده بود آثارى گرانبها دارد وتخصصى در ايجاز نويسى داشته تولدش چهارشنه 27 - ذ ح - 953 و وفاتش سه شنبه 12 شوال 1030 بوده به طورى كه شاگرد او حاجى باباى قزوينى در مشكول 317 نوشته وشاگرد شخص ، اعرف است به حال او از ديگران . و در تذكره نصرآبادى : 151 ، و حاشيه اجازه كبيره هم وفات او را در 1030 نوشته اند . پس بعضى كه وفات او را در 1031 دانسته اند اشتباه كرده اند . معاصر شيخ بهائى ملا مظفر بن محمد قاسم منجم نيز در باب چهارم تنبيهات المنجمين ( در الذريعه 4 : 452 وفهرست كتاب هاى چاپى فارسى 1 : 451 آمده كه تاليف اين كتاب در 1024 بوده اما اين مطلب نادرست است زيرا كه در مقدمه آن كتاب چنين مذكور است تا آنكه در تاريخ يكهزار و سى و يك هجرى شروع در اين امر نمود . كتاب 1284 چاپ شده است ) چنين گفته " در سنه يكهزار و سى هجريه باز مريخ در برج عقرب راجع شد بعد از تفكروتدبر بسيار از ضعف وتباهى حال مشترى در آنوقت به خاطر كمينه رسيد كه شخصى از علماء فوت شود كه از آن وهنى به مذهب راه يابد و چون افضل واكمل آن زمان شيخ بهاء الملة والدين العاملى رحمه الله بود ظن اين فقير غالب شد كه جناب شيخ رخت حيات از منزل فانى به عالم باقى خواهد كشيد لا جرم در قصبه اشرف كه از مضافات ولايت مازندران است اين قضيه را به عرض پادشاه ظل الله رسانيدم و گفتم كه در اين باب دغدغه به خاطر اشرف نرسد كه طالع اين دولت قوى است ونوعى ديگر نمى تواند شد . از قضا بعد از چهارشنبه پنج ماه حضرت مومى اليه مريض شده و در عرض يك هفته به رحمت ايزدى و اصل شد » . شيخ داراى خطى زيبا بوده كه در بعضى از كتب تراجم و فهارس كليشه آن موجود است . امّا عجيب آن است كه در كتاب كتابخانه ملى ايران نوشته مرتضى سادات صوتى كه در 1352 شمسى چاپ شده و شامل گراور بعضى از آثار موجود در آن كتابخانه است ، عكس صفحه آخر نسخهاى از اربعين شيخ بهائى مورخ 1052 را كه بيست و دو سال پس از وفات شيخ نوشته شده ، آورده و آن را خط مولف دانسته است .